5 oznaczeń na opakowaniach gastronomicznych, które warto znać przed zakupem

Dlaczego warto czytać oznaczenia na opakowaniach?

W gastronomii opakowanie ma wykonać konkretną pracę.

Ma zabezpieczyć produkt, zachować jego jakość, ułatwić transport, a czasem również umożliwić podgrzewanie lub przechowywanie w określonych warunkach.

Problem pojawia się wtedy, gdy wybieramy opakowanie wyłącznie na podstawie wyglądu lub ceny.

Wyobraźmy sobie pojemnik, który świetnie wygląda na zdjęciu produktowym. Ma odpowiednią pojemność i atrakcyjną cenę. Dopiero po zakupie okazuje się, że nie jest przeznaczony do takiej temperatury, jakiej potrzebujemy, albo nie sprawdza się przy konkretnym rodzaju żywności.

Właśnie dlatego przy wyborze opakowań gastronomicznych warto analizować nie tylko cenę, ale również informacje techniczne i oznaczenia.

Nie trzeba być technologiem żywności ani specjalistą od tworzyw sztucznych. Wystarczy znać kilka podstawowych symboli.

1. Symbol kieliszka i widelca, czy opakowanie jest przeznaczone do kontaktu z żywnością?

To prawdopodobnie najbardziej rozpoznawalne oznaczenie związane z opakowaniami do żywności.

Symbol przedstawiający kieliszek i widelec informuje o przeznaczeniu materiału lub wyrobu do kontaktu z żywnością. Przepisy UE przewidują również możliwość zastosowania słownego oznaczenia „do kontaktu z żywnością" albo szczegółowego wskazania zastosowania.

Co ważne, sam symbol nie odpowiada jednak na wszystkie pytania dotyczące użytkowania opakowania.

Nie mówi automatycznie:

• czy można w nim podgrzewać jedzenie,
• czy nadaje się do zamrażania,
• jaka jest maksymalna temperatura użytkowania,
• czy można używać go w kuchence mikrofalowej,
• czy jest odporny na tłuszcz,
• jak długo może mieć kontakt z konkretnym rodzajem żywności.

To bardzo istotne rozróżnienie.

Dlatego jeżeli restauracja potrzebuje pojemnika na bardzo gorące dania, sam symbol kontaktu z żywnością nie powinien być jedynym kryterium wyboru.

Warto sprawdzić również specyfikację techniczną produktu oraz informacje producenta.

2. Oznaczenia materiałów, PP, PET, R-PET, PAP i inne

Drugą grupą oznaczeń, którą zdecydowanie warto znać, są symbole informujące o materiale, z którego wykonano opakowanie.

Na opakowaniach z tworzyw sztucznych możemy spotkać między innymi:

• PET 1,
• HDPE 2,
• PVC 3,
• LDPE 4,
• PP 5,
• PS 6.

System identyfikacji materiałów opakowaniowych został określony w decyzji Komisji 97/129/WE. Dla papieru i tektury stosowane są między innymi oznaczenia PAP, a dla aluminium ALU 41.

Dlaczego restaurator powinien się tym interesować?

Ponieważ różne materiały mają różne właściwości.

PP, polipropylen

PP jest bardzo często wykorzystywany w gastronomii. W zależności od konkretnego produktu może dobrze sprawdzać się przy gorących daniach i zastosowaniach wymagających większej odporności temperaturowej.

To dlatego pojemniki wykonane z PP można często spotkać przy:

• daniach obiadowych,
• zupach,
• makaronach,
• daniach kuchni azjatyckiej,
• cateringu.

Nie oznacza to jednak, że każde opakowanie PP ma identyczne parametry. Zawsze należy sprawdzić specyfikację konkretnego produktu.

PET

PET jest materiałem cenionym między innymi za przejrzystość i estetykę.

W gastronomii dobrze sprawdza się tam, gdzie ważna jest ekspozycja produktu, na przykład przy:

• sałatkach,
• deserach,
• owocach,
• zimnych przekąskach,
• produktach typu grab&go.

R-PET

R-PET oznacza materiał PET pochodzący z recyklingu.

To rozwiązanie coraz częściej pojawia się w branży opakowaniowej, ponieważ pozwala wykorzystać surowiec wtórny do produkcji nowych wyrobów.

Warto jednak pamiętać, że samo oznaczenie R-PET nie zastępuje informacji o przeznaczeniu produktu. Tak jak w przypadku innych materiałów, należy sprawdzić jego konkretne parametry i dopuszczenie do zastosowania, którego potrzebujemy.

PAP

PAP odnosi się do materiałów papierowych i kartonowych. Konkretne numery wskazują rodzaj materiału w ramach systemu identyfikacji.

W praktyce oznaczenia te możemy spotkać na:

• kartonach do pizzy,
• pudełkach na burgery,
• opakowaniach cukierniczych,
• papierowych kubkach,
• opakowaniach cateringowych.

Znajomość materiału pozwala więc już na etapie zakupu wstępnie ocenić, czy dany produkt odpowiada potrzebom lokalu.

3. Symbol recyklingu, czy zawsze oznacza, że opakowanie nadaje się do recyklingu?

Trójkąt złożony ze strzałek jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli znajdujących się na opakowaniach.

I właśnie dlatego łatwo go źle zinterpretować.

Warto odróżnić oznaczenie materiału od informacji skierowanej do konsumenta o możliwości recyklingu.

Sam symbol recyklingu nie powinien być automatycznie odczytywany jako gwarancja, że każde opakowanie zostanie faktycznie poddane recyklingowi w danym systemie odpadowym. Organizacja zbiórki i zagospodarowania odpadów zależy również od lokalnych zasad i infrastruktury. Komisja Europejska wskazywała, że popularne symbole recyklingu kierowane do konsumentów nie miały w dotychczasowych przepisach UE jednolitej podstawy jako obowiązkowe oznaczenia.

To ważne szczególnie dzisiaj, kiedy system oznakowania opakowań w Unii Europejskiej jest stopniowo harmonizowany.

Nowe przepisy dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych, PPWR, przewidują między innymi harmonizację oznaczeń związanych z sortowaniem odpadów. Komisja Europejska wskazuje, że oznaczenia dotyczące sortowania odpadów oraz opakowań wielokrotnego użytku będą podlegały obowiązkowym zasadom, natomiast oznaczenia dotyczące zawartości materiału z recyklingu lub materiału pochodzenia biologicznego będą harmonizowane i co do zasady dobrowolne.

4. Oznaczenia dotyczące temperatury i sposobu użytkowania

To grupa informacji, która dla gastronomii może być ważniejsza niż sam materiał.

Dlaczego?

Ponieważ zupełnie inne wymagania będzie miało opakowanie na zimną sałatkę, a inne pojemnik przeznaczony na gorącą zupę.

Przy zakupie warto sprawdzić, czy producent podaje:

• maksymalną temperaturę użytkowania,
• minimalną temperaturę,
• możliwość zamrażania,
• możliwość podgrzewania,
• zalecany sposób przechowywania.

Niektóre opakowania mają graficzne oznaczenia temperatury lub zastosowania, inne wymagane informacje znajdziemy w specyfikacji technicznej.

I tutaj dochodzimy do ważnej zasady:

Przepisy dotyczące materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością wymagają również, w razie potrzeby, przekazania specjalnych instrukcji bezpiecznego i właściwego użytkowania.

Dlatego przy zakupie opakowań do dań na wynos warto zawsze sprawdzić ich rzeczywiste przeznaczenie.

5. Symbol mikrofalówki i inne oznaczenia dodatkowe

Kolejne oznaczenie, które może mieć ogromne znaczenie w codziennej pracy gastronomii, dotyczy możliwości podgrzewania.

Jeżeli opakowanie ma być wykorzystywane do podgrzewania potraw, nie wystarczy założyć, że „plastik przecież wytrzyma".

To samo dotyczy innych oznaczeń, na przykład informacji o możliwości:

• zamrażania,
• mycia w zmywarce,
• wielokrotnego użytkowania,
• kontaktu z określonym rodzajem żywności.

Warto przy tym rozdzielić dwie rzeczy.

Opakowanie jednorazowe i opakowanie wielokrotnego użytku nie są tym samym produktem tylko dlatego, że oba wykonano z podobnego tworzywa.

Jeżeli producent deklaruje produkt jako wielorazowy, powinien określić sposób jego bezpiecznego użytkowania. W przypadku opakowań wielokrotnego użytku coraz większe znaczenie będzie miało również odpowiednie oznakowanie wynikające z nowych regulacji unijnych.

Czego oznaczenia na opakowaniu nie mówią?

To równie ważne jak wiedza o tym, co symbole oznaczają.

Oznaczenie materiału nie jest pełną specyfikacją produktu.

Jeżeli widzimy symbol PP 5, wiemy, że mamy do czynienia z polipropylenem. Nie oznacza to jednak, że każdy produkt wykonany z PP będzie miał identyczną odporność termiczną, szczelność czy konstrukcję.

Podobnie symbol kieliszka i widelca nie mówi nam, czy pojemnik będzie dobry do zupy.

A symbol recyklingu nie odpowiada na pytanie, czy dane opakowanie zostanie faktycznie przetworzone w każdej gminie.

Dlatego oznaczenia należy traktować jako jeden z elementów oceny produktu, a nie jako zastępstwo dla specyfikacji technicznej i dokumentacji.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem opakowań gastronomicznych?

Jeżeli zamawiamy większą partię produktów, warto stworzyć prostą checklistę.

1. Sprawdź materiał

Czy jest to PP, PET, R-PET, papier, bagassa, aluminium czy inny materiał?

2. Sprawdź przeznaczenie

Czy produkt jest przeznaczony do kontaktu z żywnością? Czy jego zastosowanie odpowiada rodzajowi potraw, które chcemy pakować?

3. Sprawdź temperaturę

Czy opakowanie nadaje się do gorącego jedzenia? Czy można je zamrażać? Czy producent dopuszcza podgrzewanie?

4. Sprawdź sposób zamknięcia

Czy potrzebujemy pojemnika szczelnego? Czy wieczko zapewnia odpowiednią stabilność podczas transportu?

5. Sprawdź dokumentację

Przy profesjonalnym zakupie warto wiedzieć nie tylko, co oznacza symbol na opakowaniu, ale również jakie dokumenty i deklaracje dotyczą danego produktu.

W przypadku materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością znaczenie ma między innymi zgodność z odpowiednimi przepisami oraz możliwość zapewnienia identyfikowalności materiału.

5 oznaczeń, szybka ściąga dla gastronomii

Jeśli nie masz czasu zapamiętywać wszystkich informacji, warto zacząć od tych pięciu:

Dlaczego znajomość oznaczeń opłaca się w gastronomii?

Znajomość oznaczeń nie jest tylko kwestią formalności.

To przede wszystkim sposób na lepszy dobór opakowania do konkretnego zastosowania.

Jeżeli restauracja codziennie wydaje setki zamówień, nawet niewielki błąd w wyborze produktu może szybko stać się kosztowny.

• Nieodpowiedni materiał może oznaczać problemy z temperaturą.
• Źle dobrane zamknięcie, wycieki.
• Nieodpowiedni rozmiar, uszkodzenia produktu.
• Brak wiedzy o właściwościach opakowania, niewłaściwe wykorzystanie produktu.

Dlatego świadomy zakup zaczyna się jeszcze przed złożeniem zamówienia.

Podsumowanie

Oznaczenia na opakowaniach gastronomicznych mogą wyglądać jak drobne symbole, ale często zawierają informacje, które pomagają podjąć właściwą decyzję zakupową.

Warto przede wszystkim znać symbol kieliszka i widelca, rozpoznawać oznaczenia materiałów takie jak PP, PET, R-PET czy PAP, rozumieć znaczenie symboli związanych z recyklingiem oraz zwracać uwagę na informacje dotyczące temperatury i sposobu użytkowania.

Najważniejsze jest jednak to, aby nie wyciągać z pojedynczego symbolu zbyt daleko idących wniosków.

Dlatego przy wyborze opakowań dla gastronomii warto połączyć informacje z oznaczeń z pełną specyfikacją produktu i dokumentacją dostawcy.

Z naszej perspektywy to właśnie takie podejście najlepiej sprawdza się w codziennej pracy z restauracjami, cateringami i innymi firmami z branży HoReCa. Dobrze dobrane opakowanie powinno być nie tylko atrakcyjne cenowo, ale przede wszystkim bezpieczne, funkcjonalne i dopasowane do konkretnego zastosowania.

A znajomość kilku podstawowych symboli pozwala już na pierwszy rzut oka odróżnić produkt, który rzeczywiście odpowiada potrzebom lokalu, od takiego, który tylko pozornie wygląda na dobry wybór.

Źródła

• Rozporządzenie (WE) nr 1935/2004 , EUR-Lex (materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, znakowanie i instrukcje użytkowania)
• Decyzja Komisji 97/129/WE , EUR-Lex (system identyfikacji materiałów opakowaniowych)
• Decyzja 97/129, wersja polska , EUR-Lex (oznaczenia PAP, ALU i pozostałych materiałów)
• Odpowiedź na pytanie poselskie P8 004838/2018 , Parlament Europejski (symbole recyklingu kierowane do konsumentów)
• Komunikat Komisji 52026XC03084 , EUR-Lex (harmonizacja oznaczeń w rozporządzeniu PPWR)